معرفی واحد ارزشیابی  آموزشی

ارزشيابي فرآيندي است که هدف آن بهبود کيفيت و ارتقای اثربخش برنامه مي­باشد لازمه ی هر نظامی از جمله نظام آموزشی است و اين امکان را فراهم مي­سازد تا بر اساس نتايج آن نقاط قوت و ضعف را مشخص نمود.  با تقويت جنبه­ هاي مثبت و رفع نارسايي­ها در ايجاد تحول و اصلاح گردش کارها گام ­هاي مناسب برداشته شود. ارزشیابی اعضای هیأت علمی به عنوان يکي از مؤلفه ­هاي مهم در اثربخشي تدريس و بهبود آموزش مي ­باشد.که براي اولين بار به طور علمي بعد از جنگ جهاني دوم در کالج بروکلين و دانشگاه هاي پردو، واشنگتن، ميشيگان و موسسات آموزشي ديگر انجام شده است. ارزشیابی اعضای هیأت علمی از سابقه قابل توجهی در آموزش عالی برخوردار است. در سال 1924 دانشگاه­ هاروارد این فرصت را بدست آورد تا اساتید خود را ارزشیابی کنند. در کشور ایران نیز اولین بار در سال 1350 در دانشگاه بوعلی همدان، اساتید توسط دانشجویان مورد ارزشیابی قرار گرفتند. و امروزه نیز در تمامی دانشگاههای کشور در حال انجام است و مراکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی متولی این امرند. ارزشیابی اعضای هیات علمی از طرق مختلف صورت می گیرد، از جمله ارزشیابی توسط دانشجو، همکار ، مافوق ، خودسنجی و... .

واحد ارزشیابی مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی کرمان درسال 1376 رسماً کار خود را با طراحی فرم های ارزشیابی جهت ارزشیابی اعضای هیات علمی توسط دانشجو  آغاز نمود.و تا نیمسال دوم 86-1385 به صورت دستی صورت می گرفت. با توجه به محدویت های این روش ( از جمله محدود بودن تعداد دانشجویانی (حدود 10% ) که مورد نظرسنجی قرار می گرفت، و عدم ارزشیابی تمامی دروس اساتید ( فقط سه درس)  و همچنین نیاز به صرف هزینه، زمان و نیروی کار  زیاد و احتمال خطا در ورود داده ها و نیز زمان بر بودن استخراج گزارشات. برهمین اساس با تلاش های صورت گرفته نرم افزار پایش و ارزشیابی فعالیت های اعضای هیأت علمی دانشگاه طراحی گردید.

ارزشیابی همکار از همکار

ارزشيابي كيفيت فعاليت هاي آموزشي اعضاء محترم هيات علمي عامل حياتي در ارتقاء سطح آموزش در دانشگاهها و جزو اصلي ترين فرايندهاي پايش و ارتقاء بسياري از دانشگاههاي پيشرو جهان مي باشد. بي شك هر چه نتايج ارزشيابي ها عادلانه تر و به واقعيت نزديكتر باشد تاثير بهتري خواهد داشت. شيوه ارزشيابي همكار از همكار، روشي متداول بوده و تامين كننده معيار كيفيت آموزشي از نگاه ساير همكاران به عنوان افراد صاحب تجربه و اشراف علمي و با وجوه شغلي مشترك ميباشد كه ميتواند به عنوان مكمل معيار بدست آمده از طريق ارزشيابي دانشجو از استاد و ديگر روشهاي ارزشيابي عمل نمايد. و اطلاعات واقع بينانه اي كه در اختيار مي گذارد تاثير مثبتي در بهبود كيفيت آموزشي دانشگاه باقي خواهد گذاشت.

ارزشيابي مدیر گروه از همكار

به عنوان مكمل معيار بدست آمده از طريق ارزشيابي دانشجو از استاد و ديگر روشهاي ارزشيابي اطلاعات واقع بينانه اي كه در اختيار مي گذارد تاثير مثبتي در بهبود كيفيت آموزشي دانشگاه باقي خواهد گذاشت.

خود ارزشیابی

بی‌شک هرچه نتایج ارزشیابی‌ها از عوامل مداخله‌گر مبراتر باشد تاثیر وجودی خود را که همانا کمک به بهبود امر خطیر آموزش به عنوان یکی از رسالت‌های اصلی دانشگاه علوم پزشکی است بهتر اعمال خواهد نمود. هرعضو هیات علمی بعنوان فردی صاحب تجربه و اشراف علمی و آگاه به وجوه شخصیتی و توانایی‌های خود می‌تواند خود را ارزشیابی کند. معیار بدست آمده از این ارزشیابی، علاوه بر اینکه تصویر صادقانه‌ای به خود شخص ارائه می نماید، میتواند بعنوان مکمل معیار بدست آمده از طریق سایر روش‌های ارزشیابی جاری عمل نماید

ارزشیابی کمی وکیفی 

ارزشیابی کیفیت تدریس اعضای هیات علمی علوم پایه و بالینی هم بصورت کمی و هم کیفی انجام می شود. ارزشیابی کمی، با نظرسنجی از دانشجویان در همه مقاطع (علوم پایه، بالینی (کارآموز و کارورز و دستیار)- کارشناسی، دکتری حرفه ای و تحصیلات تکمیلی) هر نیمسال تحصیلی قبل از شروع امتحانات پایان ترم بر اساس برنامه از پیش تعیین شده انجام می شود. علاوه بر نظرسنجی از دانشجو، ارزشیابی عضو هیأت علمی توسط مدیر گروه و همکاران صورت می گیرد و مدیران گروه های آموزشی نیز توسط معاونت آموزشی دانشکده ارزشیابی می شوند)؛ این ارزشیابی توسط مافوق و همکار سالانه انجام میشود. تمام فرایند ارزشیابی کمی، از طریق سامانه ارزشیابی ماد صورت می گیرد.

در سامانه ارزشیابی ماد، کادری تعبیه شده است که دانشجویان می توانند در طول هر نیمسال تحصیلی نظرات خود را در آن درج نمایند تا از نظرات ایشان در طول همان نیمسال تحصیلی جهت بهبود کیفیت تدریس بهره برد.

علاوه بر ارزشیابی کمی، در پایان هر نیمسال تعدادی از دانشجویان هر دانشکده بصورت تصادفی انتخاب و در مورد کیفیت تدریس مصاحبه می شوند. سعی بر آن است که از همه دانشکده ها و مقطع افرادی در مصاحبه شرکت داشته باشند. نتایج مصاحبه ها تحلیل و در اختیار معاونت آموزشی دانشگاه قرار می گیرد.

همچنین در هر نیمسال، جلسات هم اندیشی با حضور دانشجویان، مسئول EDO دانشکده و مدیر EDC یا نماینده ایشان و کارشناس واحد ارزشیابی برگزار می گردد و باز خورد این جلسات، بدون اشاره به نام دانشجویان مربوطه، برای مسوولین دانشکده ها ارسال می شود.

نتایج ارزشیابی کمی از طریق سامانه ارزشیابی ماد به اطلاع اساتید و مدیر گروه مربوطه پس از پایان امتحانات نیمسال مربوطه رسانده می شود.در تمام مراحل، محرمانگی اطلاعات رعایت می گردد.

ارزشیابی 360 درجه

ارزيابي 360 درجه نوعي روش ارزيابي‌گروهي است كه در اين روش فهرستي از شايستگي‌هاي مورد نظر تهيه مي‌شود و از تمامي افراد مرتبط مستقيم و غيرمستقيم فرد در سازمان اعم از مافوق، همكاران، زيردستان و مشتريان خواسته مي‌شود تا او را بر اساس شايستگي‌هاي تعيين شده ارزيابي كنند. فرد ارزيابي شونده نيز به عنوان خود ارزيابي، در فرآيند مشاركت مي‌كند. نتايج حاصل از كل ارزيابي‌ها جمع‌بندي و به صورت گزارشي به فرد بازخور داده مي‌شود. و در سال های اخیر در دانشگاه های معتبر دنیا به منظور ارزیابی عملکرد اساتید نیز معرفی شده و از آن به عنوان یک روش جامع و اثربخش یاد کرده اند. 

مركز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشكي دانشگاه علوم پزشكي کرمان  بعنوان پيشرو در امر ارزشيابي تحت وب و 360 درجه در سطح کشور مطرح بوده و در راستاي رسيدن به اين هدف، اقدام به طراحی نرم افزار پایش و ارزشیابی فعالیت های آموزشی اعضای هیأت علمی دانشگاه نمود  و از نیمسال اول 87-86 تا به حال نظر سنجی از دانشجو در مورد کیفیت آموزش استاد در دروس (تئوری، عملی، بالینی دندانپزشکی، بالینی پرستاری، کارآموزی داروسازی )  تحت وب انجام گرفت. و پس از بررسی متون علمی و همینطور  طی جلساتی منظم با اعضای هیات علمی این نتیجه حاصل شد، که  نظرسنجی از دانشجو به عنوان تنها منبع ارزشیابی نمی تواند نمای کاملی  از فعالیت های آموزشی اساتید ارائه دهد، بدین ترتیب از نیمسال دوم 88-87 ارزشیابی توسط همکار و خودسنجی، و از نیمسال دوم 89-88 ارزشیابی توسط مافوق( مدیرگروه)، نیز  به پایش و ارزشیابی  تحت وب  اضافه گردید. همچنین طی مطالعه ای که در این مرکز صورت گرفت همبستگی معنی داری بین چهار روش ارزشیابی فوق مشاهده گردید. بدین صورت که نتایچ این چهار روش در یک راستا بوده و همدیگر را تایید کردند.

  سامانه پایش کیفیت تدریس اعضای هیأت علمی (ماد)